Kako započeti sopstveni posao u Srbiji
sa pravno-poreskog stanovišta (2008)
Autor - Ljubiša Lazarević, diplomirani ekonomista
Prema zakonskim propisima osnivač DOO ili radnje je obavezno socijalno osiguran.
Osnivač DOO
Naime, osnivač DOO može zasnovati radni odnos u svom DOO ali ne mora. Ukoliko je osnivač zasnovao radni odnos u svom DOO tada se plaćaju porez i doprinosi na njegovu platu kao na platu bilo kog drugog zaposlenog. Osnovica za plaćanje doprinosa je zarada određena ugovorom o radu. Osnovica ne može biti manja od najniže zakonom propisane osnovice, niti zarada može biti utvrđena u iznosu manjem od minimalne cene po satu (za period januar – jun 2008 iznosi 70,00 dinara po satu + topli obrok, regres i minuli rad). Ukoliko je osnivač zasnovao radni odnos doprinosi i porez na zarade plaćaju se jednom mesečno, i to najkasnije do kraja meseca za prethodni mesec. Sa druge strane osnvica za plaćanje doprinosa ne može biti viša od najviše osnovice (petostruki iznos prosečne plate u Srbiji na godišnjem nivou).
Međutim osnivač DOO mora da plaća doprinose (35,8%) iako nije zasnovao radni odnos, a nije zaposlen u nekoj drugoj firmi. U tom slučaju osnovica za plaćanje doprinosa je oporeziva dobit koju završnim računom utvrdi računovođa, a složi se poreska uprava.
Ako je fizičko lice, osnivač DOO, zaposlen u nekoj drugoj firmi (u kojoj nije osnivač), tada osnivač mora da plaća doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO - 22%). I u ovom slučaju osnovica za plaćanje doprinosa je oporeziva dobit koju završnim računom utvrdi računovođa, a saglasi se poreska uprava.
Ako nije zasnovao radni odnos tada se doprinosi plaćaju po rešenju Poreske uprave i to do 15. u mesecu za prethodni mesec. Akontacija ovih doprinosa se utvruđuje prilikom početka obavljanja delatnosti podnošenjem prijave PDP, kada se predviđa dobit od dana osnivanja do kraja godine.
Osnivač može da zasnuje radni odnos sa nepunim radnim vremenom u više privrednih društava gde je osnivač.
Prijava na osiguranje se vrši u Fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje.
Osnivač radnje
Prema zakonskim propisima osnivač radnje je obavezno socijalno osiguran. Osnivač radnje plaća doprinose (35,8%) ako je radnju osnovao kao osnovno zanimanje. U tom slučaju osnovica za plaćanje doprinosa može biti:
- paušalno utvrđen oporezivi prihod koji odredi poreski inspektor (više o tome kod paušalnog oporezivanja) ili
- oporeziva dobit koju završnim računom utvrdi računovođa, a složi se poreska uprava.
Ako osnivač radnje radi u nekoj drugoj firmi, tada je osnivač radnje plaća samo doprinos za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO - 22%).
I u ovom slučaju osnovica za plaćanje doprinosa može biti:
- paušalno utvrđen oporezivi prihod koji odredi poreski inspektor (više o tome kod paušalnog oporezivanja) ili
- oporeziva dobit koju završnim računom utvrdi računovođa, a složi se poreska uprava.
Doprinosi na socijalno osiguranje se plaćaju na osnovu rešenja Poreske uprave, i to do 15. u mesecu za prethodni mesec. Akontacija ovih doprinosa se utvruđuje prilikom početka obavljanja delatnosti podnošenjem prijave PPDG-1:
- i to u odnosu na procenjeni paušalni prihod od samostalne delatnosti koji procenjuje poreski inspektor, ako je paušalno oporezivanje
- ili u odnosu na procenjeni prihod od samostalne delatnosti od dana osnivanja do kraja godine koji procenjuje osnivač (ili računovođa), ako radnja vodi poslovne knjige
U svim gore navedenim slučajevima, najnižu mesečnu osnovicu doprinosa čini iznos od 35% prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene u prethodnom kvartalu za koji su objavljeni podaci republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Isto tako u svim slučajevima najvišu godišnju (mesečnu) osnovicu za obračun socijalnih doprinosa čini petostruki iznos bruto zarade isplaćen u Republici za tekuću godinu (mesec).
prethodna strana _____________________________________ sledeća strana
Sadržaj ove knjige (internet strane) smatra se autorskim delom, osim delova sadržaja za koje je naveden izvor, i zaštićen je zakonom. Nije dozvoljeno kopiranje ili umnožavanje sadržaja ove knjige (internet strane) u bilo kom obliku (pisanom, elektronskom) osim u slučajevima za koje je tačno navedeno da je to moguće. Kopiranje, umnožavanje ili pozivnje na sadržaj ove knjige (internet strane) dozvoljeno je isključivo uz tačno navođenje imena autora i strane u knjizi (adrese internet strane). U slučaju nepoštovanja autorskih prava autor može tražiti naknadu štete. Autor je napisao ovu knjigu (internet stranu) sa raspoloživim znanjem i u uverenju da je sve napisano tačno i istinito. Autor se odriče odgovornosti od nastanka bilo kakve štete u slučaju da je čitalac ove knjige (internet strane) prihvatio sadržaj ove u knjge (internet strane) kao zvanične podatke državnih organa Republike Srbije. Ukoliko je autor sadržajem ove knjige narušio autorsko pravo nekog drugog autora, autor ove knjige (internet strane) moli da mu se to prijavi, kako bi otklonio narušavanje prava.